Beeldpost: poging tot verbeteren van de idee in een cover

Referentie

Arendt, Hannah, Totalitarisme, Nederlandse vertaling door Dirk De Schutter en Remi Peeters. Amsterdam: Boom, 2005, 440 p. / Eigen werk

Plaatskenmerk:

Mijn computer

Extract:

Commentaar:

Tijdens mijn eerste studie Illustratieve Vormgeving was één van de opdrachten voor grafisch ontwerp om een bestaande boekcover te verbeteren. Welaan dan, laten we deze oefening hernemen en toepassen op de cover van de Nederlandse vertaling van Totalitarisme. Het coverbeeld illustreert hier immers het misverstand dat Arendt ten allen prijze wilde vermijden. De foto toont het achterhoofd van een SS’er, we zien hier dus een individu. Als we de titel er bij zien zou deze foto dus moeten verwijzen naar het totalitarisme an sich. Niets is echter minder waar: we zien hier een tiran, niét het totalitaire systeem. Bekijken we daarnaast mijn bescheiden vormoefening: een collage uit oude tijdschriften. Uiteraard is het kollosale in beide covers aanwezig. Mijns inziens wordt het totalitaire systeem als zodanig, waarin het individu volledig geisoleerd wordt, hier duidelijker verbeeld. Bekijken we nogmaals de echte cover: als we hieruit moeten afleiden dat déze SS’er het totalitaire regime illustreert, impliceert dit dat de verantwoordelijkheid voor Auschwitz bij déze SS’er ligt. Waarschijnlijk verwijst dit hoofd niet enkel naar hém maar naar de hele SS, of het hele totalitaire staatsapparaat. Zelfs dan wordt de verantwoordelijkheid afgeschoven naar één regime, dat we hopelijk nooit meer terugzien.

Koppelen we deze gedachte aan het argument van Prins over de noodzakelijke afwikkeling van de geschiedenis, dan lijkt dit argument al helemaal ongeldig. Hoe kunnen we immers beweren dat het totalitarisme geen eenmalig fenomeen is, maar een exces van de tirannie, en tegelijkertijd volhouden dat dit regime voor altijd tot de duistere krochten van het verleden behoort?