Vrijheid en pluraliteit als voorwaarden voor een democratische maatschappij

Referentie:

Passerin d’Entreves, Maurizio, “Hannah Arendt”, Stanford Encyclopedia, http://www.science.uva.nl/~seop/entries/arendt/(geraadpleegd op 26.11.2009)

Plaatskenmerk:

plato.stanford.edu

Extract:

“The two central features of action are freedom and plurality. By freedom Arendt does not mean the ability to choose among a set of possible alternatives (the freedom of choice so dear to the liberal tradition) or the faculty of liberum arbitrium which, according to Christian doctrine, was given to us by God. Rather, by freedom Arendt means the capacity to begin, to start something new, to do the unexpected, with which all human beings are endowed by virtue of being born. Action as the realization of freedom is therefore rooted in natality, in the fact that each birth represents a new beginning and the introduction of novelty in the world.”(dl.1)

“Plurality, to which we may now turn, is the other central feature of action. For if to act means to take the initiative, to introduce the novum and the unexpected into the world, it also means that it is not something that can be done in isolation from others, that is, independently of the presence of a plurality of actors who from their different perspectives can judge the quality of what is being enacted. In this respect action needs plurality in the same way that performance artists need an audience; without the presence and acknowledgment of others, action would cease to be a meaningful activity. Action, to the extent that it requires appearing in public, making oneself known through words and deeds, and eliciting the consent of others, can only exist in a context defined by plurality.”(dl.2)

Commentaar:

Maurizio Passerin d’Entreves verklaart hier kort de begrippen vrijheid en pluraliteit, die een belangrijke plaats innemen in het oeuvre van Arendt. Vrijheid is bij Arendt slechts mogelijk wanneer ze gerealiseerd wordt door actie, waardoor iets nieuws, zoals bv een eigen initiatief, een plaats krijgt in de wereld. Deze actie als begrip is geworteld in de geboorte van een nieuw begin. Verder zijn vrijheid en pluraliteit onlosmakelijk met elkaar verbonden.  Actie kan maar betekenisvol zijn als datgene wat gedaan wordt, gezien en erkend wordt door derden. Een optreden zonder toeschouwers heeft geen enkele betekenis: zo kan men woorden en daden slechts confronteren met de ideeën en handelingen van anderen in een context van pluraliteit. Arendt introduceerde hiermee een nieuw begrip van handelen in het twintigste-eeuwse denken: zij onderscheidt praxis (handelen) van poeiesis (maken). Handelen is een manier van samen-zijn: democratie is voor haar dan ook een kwestie van participatie. Verzet is dan ook slechts mogelijk in een maatschappij waar er toegang is tot de dialoog. Hoewel ondergronds en in gevaarlijke omstandigheden: toch vinden verzetslieden elkaar en kunnen ze van gedachten wisselen, al is het met gevaar voor eigen leven. Bemerken we hier weer een belangrijk onderscheid tussen de tirannie en het totalitarisme. In een tirannie is er nog steeds plaats voor dialoog in de privé-sfeer. In een totalitair regime moet men ook zijn familieleden, vrienden en buren vrezen.