De folterscéne van George Orwell

Referentie:

Orwell, George, Nineteen Eighty-Four. New York, N.Y.: Penguin Books, 1954, 251 p.

Plaatskenmerk:

Persoonlijke bibliotheek

Extract:

“‘(...)You pretended that you had seen a piece of paper, which proved these treachers innocent. No such piece of paper ever existed. You invented it, and later you grew to believe in it. You remember now the very moment at which you first invented it. Do you remember that?’

‘Yes.’

’Just now I held up the fingers of my hand to you. You saw five fingers. Do you remember that? ‘

’Yes.’

O’Brien held up the fingers of his left hand, with the thumb concealed.

‘There are five fingers there. Do you see five fingers?’

’Yes.’”

p. 207

Commentaar:

Orwell schetste in Nineteen Eighty-Four een coherent beeld van een mogelijke totalitaire samenleving.  Deze naoorlogse novelle uit 1954 is van groot belang geweest voor de vorming van het begrip totalitarisme in de publieke opinie. De verfilming van de folterscéne waarin verdachte Winston ondervraagd wordt door O’Brien is bijna ondraaglijk. Dit fragment illustreert als geen ander wat de gevolgen kunnen zijn van psychologische terreur en folterpraktijken: men kan een individu werkelijk alles doen zeggen én denken. De eigen waarneming heeft geen enkele waarde, zoals het voorbeeld van de opgestoken vingers illustreert: de enige waarheid die bestaat is die van de ideologie. Eens het duidelijk is dat het regime tot zulke terreur in staat is, zal de gehele bevolking door anticipatie zich aanpassen aan deze waarheid. Door enkele individuen te corrigeren, corrigeert het regime de hele samenleving.